Met trots presenteren wij tijdens de voorjaarsexpositie van 13 tot en met 16 mei de collectie van professor Harold E. Henkes en zijn vrouw Ted Henkes.

Harold Henkes is een begrip in de wereld van het glas. Met zijn boek Glas zonder glans (Rotterdam papers 9, 1994) bracht hij aan de hand van opgravingen de herkomst en leeftijd van het Nederlandse glas in kaart. In tijden dat dit nog werd toegestaan kocht hij kapotte glazen van gravers uit beerputten en andere vondstcomplexen.  Met engelen geduld en ongelooflijke precisie (in het gewone leven was hij immers oogarts) lijmde hij de scherven aan elkaar. Het liefst had hij natuurlijk glazen waar alle delen van aanwezig waren, maar een glas dat zogenaamd archeologisch compleet was, dus waarvan het profiel van beneden tot boven in fragmenten aanwezig is zodat je kan zien hoe het er oorspronkelijk uit heeft gezien, was ook zeer aan hem besteed. Trouwens, een zeldzame scherf van bijvoorbeeld een ongewone stam of, nog zeldzamer, een diamantgegraveerd stukje, liet hij niet aan zich voorbij gaan.

Henkes was een wetenschappelijke verzamelaar. Voordat anderen er belang aan hechtten waar een glas gevonden was, kocht hij eigenlijk alleen glazen waar de vindplaats van bekend was. Van alle stukken die hij had, maakte hij een kaart met daarop onder andere een foto of een tekening, de plaats en het jaar van aankoop en voor zover bekend de vindplaats. Dit beperkte zich niet tot de opgegraven voorwerpen, maar zelfs de erfstukken van zijn ouders, of huwelijksgeschenken, registreerde hij op een bijbehorende kaart. Vandaag de dag, dat soms de pedegree, de herkomstgeschiedenis, bijna belangrijker gevonden wordt dan de stukken zelf, is dat natuurlijk van onschatbare waarde.

Het boek Glas zonder glans en de gelijknamige tentoonstelling  waren onder andere gebaseerd op zijn eigen collectie. Een groot gedeelte hiervan schonk hij aan het museum Boymans- van Beuningen te Rotterdam. Maar niet alles.

Eind vorig jaar is Harold Henkes (1918-2010) op hoge leeftijd gestorven. Tot in zijn laatste dagen was hij enthousiast met glas bezig. Hij leefde temidden van zijn verzameling waaraan hij zijn hele leven gewerkt had. Zijn eerste objecten waren Romeins. Deze kocht hij in de jaren zestig en zeventig als hij voor congressen over oogchirurchie in het Midden-Oosten moest zijn. Daarna ging hij Nederlands glas kopen. Niet alleen fragmenten uit de zestiende en zeventiende eeuw, maar ook slingerglazen en flessen uit de achttiende eeuw, wat radgegraveerde bokalen met typische Nederlandse onderwerpen zoals de wijnhandel en vriendschap en zelfs één met een stippelgravure. Zijn collectie omvat ook negentiende en twintigste eeuws werk, bijvoorbeeld een paar prachtige vazen van Copier. Van al deze glazen bestaat een kaart.

Velen van u hebben de heer Henkes persoonlijk gekend, of kennen hem van zijn publicaties. Tijdens de tentoonstelling kunt u ter herinnering aan deze grote glas man een stuk uit zijn collectie kopen. Bij aankoop van een stuk krijgt u de oorspronkelijke kaart erbij. De prijzen varieren van 10 euro tot enkele duizenden euros.